Bugun...


Burcu DUMAN


facebook-paylas







Yasaya Aykırı Şekilde Fazla Talep Edilen Kaçak Elektrik Bedeli Ile Gecikme Zammının İadesi-Usulsüz Kullanım Cezaları
Tarih: 10-03-2017 19:53:00 Güncelleme: 10-03-2017 19:53:00


Son zamanlarda uygulamada sıklıkla görüldüğü üzere, tüketicilere yansıtılan kaçak kullanım bedeli ve usulsüz kullanım bedeli yasaya aykırı olarak hesaplanmaktadır.

Tüketicilere faydalı olabilmesi ümidiyle, kaçak kullanım bedeline ilişkin mevzuat, ekte sunulan Yargıtay içtihadı doğrultusunda tarafımıza değerlendirilmiş;  kaçak kullanım bedeli ve usulsüz kullanım bedeline ilişkin hesaplama kriterlerine değinilmiş ve tüketicilerin yanlış hesaplama sonucunda başvurabileceği yollar gösterilmiştir.

Elektrik Piyasasi Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 26. Maddesi uyarınca

“Gerçek veya tüzel kişinin;

a) Kullanım yerine ilişkin olarak; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da yapı bina giriş noktasından sayaca kadar olan tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında; yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açması,

kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

(2) Yapılan kontrollerde, kaçak elektrik enerjisi tüketildiğine dair bir şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde bu Bölüm uyarınca belirlenen yöntemler çerçevesinde kaçak tespit süreci başlatılır.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. Kaçak işleminin başlatılması için bu sürecin sonunda kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti gereklidir.”

Yapılan kontrollerde kaçak elektrik kullanımı yapıldığının tespit edilmesi halinde, Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır. İş bu Kararın B/1 maddesinde kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda esas alınacak süreler belirlenmiştir. Buna göre;

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi ve Elektrik Piyasasi Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 29. Maddesi çerçevesindeki tespitlerde;

a) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır.

Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

b) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesinin veya her ikisinin de yapılmadığı yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün alınır.''

a- Yukarıda bahsi açıklanan mevzuat hükmü uyarınca, kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Yasaya aykırı olarak 90 günü aşan süreler üzerinden yapılan hesaplamalar için tüketicilerin fazladan tahsil edilen miktarın iade edilmesi gerekmektedir.

b- Buna karşılık, kaçak elektrik kullanan kişilerin sorumlu olduğu kaçak kullanım bedelinin tespiti sırasında 622 sayılı Kurul Kararında belirtilen; kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesinin veya her ikisinin de yapılmadığı yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup, bu süre 12 ayı geçemeyeceği hükmüne göre, kaçak kullanım süresinin 12 ay olarak alınması gerekmektedir. Ancak bazı durumlarda, tedarikçiler tarafından 90 günlük sürenin esas alınarak işlem yapıldığı görülmektedir. Bu durumda yanılgılı değerlendirme ile 90 gün için kaçak kullanım bedelinin tespiti yasaya aykırılık teşkil etmektedir.

Örnek kaçak kullanım bedeli hesap formülü:

1.   Kaçak kullanım süresi: 90 Gün.

2.  Abone Türü: Mesken

3.  Doğru tespit edilmiş tüketim değeri: Yok.

4.  Tüketim Miktarı: 3 kW/Gün.

5.  Aylık Çalışma Süresi: 150 Saat.

6.  Günlük kullanma saati:5 Saat.

7.  Döneme ait (2012 yılı) Tek Terimli Aktif enerji

tarifesi: 23,734 kr/kWh.

8.  Kaçak kullanım sayısı: 1

9.  Kaçak elektrik tüketimi katsayısı: 1,5

10. Aylık Kaçak elektrik tüketim miktarı: 150 saatx3

kW=450 kWh

11. Üç aylık (90 günlük) Kaçak elektrik tüketim

miktarı: 450 kWhx3 Ay (90 Gün) =1.350 kWh

12. Kaçak Elektrik Tüketim bedeli: 1350

kWhx0,23734 TL/kWh=320,409 TL.

13. Toplam Kaçak Elektrik Tüketim bedeli: Kaçak

elektrik tüketimi katsayısı x Kaçak Elektrik

Tüketim bedeli=1,5x320,409,00 TL=480,6135 TL.dır.

Tüketicilerin, yukarıdaki örnek hesaplama formülüne uyulmayarak yasaya aykırı şekilde fazla talep edilen kaçak elektrik bedeli ile gecikme zammının iadesini isteme hakları saklıdır.

Tüketiciler, bağlı bulundukları İl veya İlçe Tüketici Hakem Heyeti’ne fazla ödedikleri kaçak elektrik kullanım bedelinin iadesi için başvurabilecekler, Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’da belirtilen parasal sınırın aşılması halinde Tüketici Mahkemelerinde açacakları Borçlar Kanunu'nun 77. maddesine uygun olarak sebepsiz zenginleşme davası ile fazla ödedikleri kaçak elektrik bedelini geri alabileceklerdir.

Aleyhinde icra takibi başlatıldıktan sonra ise Tüketiciler, 7 günlük itiraz süresi içerisinde itirazda bulunarak, takibi durdurabileceklerdir. Alacaklı tedarikçinin Mahkemeye başvurarak açacağı itirazın iptali davası yargılaması sırasında alınacak bilirkişi raporu ile yukarıdaki hesaplama formülü doğrultusunda rapor tanzim edilerek tüketicinin aslında ödemesi gereken miktar belirlenebilecektir.

Cebr-i icra tehdidi altında borcu ödemek zorunda kalan tüketiciler ise duruma göre istirdat davası veya menfi tespit davası açarak fazla tahsil edilen bedelin iadesini isteyebileceklerdir.

Unutulmamalıdır ki, aşağıdaki hallerde kaçak elektrik bedeli yansıtılamaz; sadece usulsüz kullanım cezası uygulanabilir:

Elektrik Piyasasi Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 32. Maddesine göre,

Tüketicinin;

a) 20 nci maddenin beşinci fıkrası hükmü dışında, ölçme noktasından sonraki kendi elektrik tesisatından üçüncü şahıslara elektrik enerjisi vermesi,

b) Kendi adına perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmadan daha önceki tüketici adına düzenlenen ödeme bildirimlerini ödemek suretiyle elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Sayaç ve ölçü devreleri mühürsüz olduğu halde ilgili tüzel kişilere haber vermeden elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) İlgili lisans sahibi tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde yapılması gereken bağlantı işleminin tamamlanmasını beklemeksizin, tüketiminin doğru tespit edilmesini engellemeyecek şekilde bağlantı yapması/yaptırması,

d) İlgili tüzel kişilere yapılmış başvuru olmaksızın, bulunduğu abone grubunun kapsamı dışında elektrik enerjisi tüketmesi,

e) Güç trafosunu değiştirdiği halde ilgili tüzel kişilere durumu yazılı olarak onbeş gün içerisinde bildirmemesi,

f) Mesken aboneleri hariç, kendisine ait tesis veya tesislerdeki bağlantı gücünün yüzde yirmiden daha fazla artması halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde ilgili lisans sahibi tüzel kişiye başvurmaması veya başvurmuş olmasına rağmen ilgili mevzuat kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi,

g) Kesilen elektriği yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açması,

ğ) İkili anlaşma kapsamında enerji almaktayken son kaynak tedariği kapsamına dahil olmasına rağmen son kaynak tedariğine ilişkin perakende satış sözleşmesi imzalamak için bu madde ile Yönetmeliğin onuncu maddesinde öngörülen süreler içerisinde, ilgili görevli tedarik şirketine başvurmaması,

hallerinde, usulsüz elektrik enerjisi tüketmiş sayılır.

Usulsüz kullanım cezası :

Elektrik Piyasasi Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin 32. Maddesine göre,

a) Birinci fıkranın (b), (d) ve (ğ) bentlerinde belirtilen hallerde görevli tedarik şirketi tarafından,

b) Diğer bentlerinde belirtilen hallerde dağıtım şirketi tarafından,

tüketiciye yükümlülüklerini yerine getirmesi için 15 gün süre verildiğini belirten kesme ihbarı bırakılır. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen tüketicinin dahil olduğu abone grubundan ait olduğu yıla ilişkin Kurul Kararı ile belirlenen kesme-bağlama ücretinin 5 (beş) katı ücret tahsil edilerek, bu fıkranın (b) bendinde belirtilen hallerde doğrudan, (a) bendine belirtilen hallerde ise görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine dağıtım şirketi tarafından elektriği kesilir. Bu madde kapsamında yapılan kesintiler hakkında dağıtım şirketi tarafından ilgili tedarikçiye iki gün içerisinde bilgi verilir.

Usulsüzlük cezası gerektiren hallerde, yasaya aykırı şekilde kaçak elektrik cezası uygulanan durumlarda da tüketici yukarıda bahsedilen hukuki yollara başvurarak fazla tahsil edilen bedelin iadesini talep edebileceklerdir.

Konu ile ilgili Yargıtay kararı:

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi        2015/15329 E. , 2016/11308 K.

 "İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının mahkemece yapılan yargılaması sonucunda, davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükmün, süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosya içerisindeki kağıtlar okunup gereği düşünüldü:

Y A R G I T A Y K A R A R I

Davacı vekili dilekçesi ile; davalının dükkanında yapılan kontrollerde kaçak elektrik kullanımı yapıldığının tutanak ile tespit edildiğini, hakkında kaçak tüketimin tahsili için icra takibi yapıldığını belirterek takibe vaki itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ile; söz konusu taşınmazda abonelik kaydının bulunmadığını kendilerinin burayı depo olarak kullandıkları için, elektrik tesisatına gerek olmadığını, müvekkilinin taşınmazı tahliye ettikten çok sonra tek taraflı beyan ile borcun tahakkuk ettirildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; bilirkişi raporu doğrultusunda, yapılan elektrik kullanımının abonesiz ve kayıtsız olması nedeniyle kaçak elektrik tüketimi olduğu ve 09/09/2013 tarihli tahakkuk tarihi itibariyle davacının ancak toplamda 1.818,43TL'lik alacağının bulunduğu anlaşıldığı gerekçesi ile, davanın kısmen kabulüne Konya 3. İcra müd. 2013/9664 E. sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 1.818,43 TL (1.756,53TL ana para + 52,46TL gecikme zammı + 9,44TL KDV) üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, asıl alacak üzerinden hesaplanan 351,30 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş olup hükün davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davacı vekilinin sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak;

Somut olayda; tutanak tarihinde yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği’nin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, “Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Kullanılması Durumunda Yapılacak İşlemlere İlişkin Usul ve Esaslar” hakkında 622 sayılı karar alınmıştır. İş bu Kararın 1/B maddesinde kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak kaçak tahakkukunda esas alınacak süreler belirlenmiştir. Buna göre;

''1) Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 13 üncü maddesinin (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde;

a) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesi yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme ve son endeks okuma işlemlerinden en son yapılanın işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde bu süre iki kat olarak alınır.

Bu sürenin dışında müşterinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak yukarıdaki paragraf çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. Bu süre 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

b) Kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesinin veya her ikisinin de yapılmadığı yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün alınır.''

Yargılama sırasında düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda; davaya konu elektrik tesisatına ait kaçak tespit tutanağından önce herhangi bir belge bulunamadığı, doğru bulgu ve belge bulunamadığı için kaçak süresinin 90 gün alınması gerektiği belirtilerek kaçak bedelinin tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki; davalının 25.12.2010 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile davaya konu adresi kullanmaya başladığı, adreste elektrik aboneliği yaptırmadığı, su aboneliğinin de 12.08.2011-28.12.2012 tarihleri arasında olduğu, bu nedenle abonesiz kaçak kullanımın 25.12.2010 tarihinde başladığının kabulü gerekir.

O halde, somut olayda; davacının sorumlu olduğu kaçak kullanım bedelinin tespiti sırasında 622 sayılı Kurul Kararında belirtilen; kullanım yerine ait bağlantı anlaşması ve perakende satış sözleşmesinin veya her ikisinin de yapılmadığı yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih (kira başlangıç tarihi olan 25.12.2010) ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih (09.09.2013) arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemeyeceği hükmüne göre, kaçak kullanım süresinin 12 ay olarak alınması gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile 90 gün için kaçak kullanım bedelinin tespiti doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.

O halde, mahkemece yapılacak iş; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilerek dosya, konusunda uzman bilirkişi heyetine verilerek, bilirkişiden davacı kurumun davalı taraftan isteyebileceği kaçak elektrik bedelinin anılan yönetmelik ve yönetmelik hükümlerine göre yayınlanan usul ve esaslara göre yeniden hesaplanması için rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi olmalıdır.

SONUÇ: Yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 28.09.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

 

Burcu DUMAN

Avukat-Marka Vekili

23 Şubat 2017, Ankara





FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
VİDEO GALERİ
  • SOCAR TÜRKİYE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
    SOCAR TÜRKİYE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
  • İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları 2
    İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları 2
  • İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları
     İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları
  • Bir dağın tepesine nasıl büyük rüzgar türbini getirilir ?
    Bir dağın tepesine nasıl büyük rüzgar türbini getirilir ?
  • İBRADI GES - Şebekenden bağımsız (OffGrid 50kWp)
    İBRADI GES - Şebekenden bağımsız (OffGrid 50kWp)
  • Dudgeon Offshore Wind Farm : AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİ ( STATOİL )
    Dudgeon Offshore Wind Farm : AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİ ( STATOİL )
  1. SOCAR TÜRKİYE 8 MART DÜNYA KADINLAR GÜNÜ
  2. İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları 2
  3. İzlanda jeotermal enerji şirketi Kanal Alterra Power'in Çalışmaları
  4. Bir dağın tepesine nasıl büyük rüzgar türbini getirilir ?
  5. İBRADI GES - Şebekenden bağımsız (OffGrid 50kWp)
  6. Dudgeon Offshore Wind Farm : AÇIK DENİZ RÜZGAR ENERJİSİ ( STATOİL )
VİDEO GALERİ
YUKARI alan adlari kuşadası escort