Mersin’in merkez Toroslar İlçesi’nde belediyenin 10 yıllığına kiraya verdiği alanda Türkiye’nin ilk ‘Yoğunlaştırılmış Güneş Enerjisi Projesi’ devam ediyor. Güneşten gelen ışığı ısı enerjisine çevirmek için depolayan aynalar ve enerjinin üretileceği bir kuleden oluşacak sistem için araziye aynalardan oluşan 510 tane cihaz kurulacak. Aynaların bir bölümünün kurulduğu Korukent Mahallesi’ndeki proje sahasında incelemelerde bulunan Toroslar Belediye Başkanı Hamit Tuna, projenin ayrıntılarını İHA muhabirine anlattı. Hamit Tuna, projenin Şef Mühendisi İsmail Çetin ve Kalite Kontrol Mühendisi Selçuk Özel’in de yer aldığı açıklamada, TÜBİTAK destekli Greenway Güneş Sistemleri Enerji Üretim Sanayi ve Ticaret A.Ş.’ye kiraladıkları 60 bin metrekarelik alanda Türkiye’nin ilk ‘Yoğunlaştırılmış Güneş Enerjisi Projesi’nin ar-ge çalışması yapıldığını söyledi. Proje kapsamında kurulan aynaların özel şekilde imal edildiğini bildiren Tuna, “Aynalar, servecontrol motorla güneşi takip eden bir sistemle işliyor. Güneş nereye giderse ayna da ona göre dönüyor ve ısıyı bir noktada yoğunlaştırıyor. Yoğunlaşan ısı orada buhar üretiyor, geri kısmı da termik santrallerde olduğu gibi buhar tribünleri kullanarak olayı hareket enerjisine çevirip jeneratörü çevirmek suretiyle elektrik enerjisi üretme. Bu tamamen bir ar-ge çalışması. Burada yapılacak olan sistemi yabancı ya da yerli yatırımcı, güneşten elektrik enerjisi üretmek adına bu işin burada yapıldığını net bir şekilde görüp ona göre yatırım yaptıracak. Öyle bir çalışma. Birinci etapta 4,7 megavat, ikinci etapta 10 megavat gücünde elektrik üretme hedefleri var. Gerçekten Mersin için çok önemli bir proje. Türkiye’de ilk defa böyle bir proje hayata geçiriliyor. 365 günün 306 günü güneş alan bir şehirde böyle bir projenin bizim bölgemizde olması çok önemli” dedi.

Şirket yetkililerinin belediyeye gelerek projeyi anlatıp katkı istediklerini ifade eden Başkan Tuna, bilgiye, özellikle teknolojik gelişmelere çok açık oldukları için projenin Toroslar’da yapılmasını kabul ettiklerini kaydetti. Paranın peşinde koşan aç insanlar ve bilimin peşinde koşan aç insanlar olmak üzere iki tür insan bulunduğunu vurgulayan Tuna, “Bilgi çağının her noktasında gelişmiş teknolojik ne varsa hem belediye olarak bünyesinde barındıran bir anlayışa sahibiz hem de bu tip çalışma yapacak olan bu aç insanlara yardımcı olma anlamında katkı sağlıyoruz. Bilimin peşinde koşan insanlara sahip olmak, onlara destek olmak bizim için çok önemli bir hizmet, şeref diye düşünüyoruz. Allahın güneşinden elektrik enerjisi üretecekler. Bir toplumun gelişmişliği kullandığı elektrik enerjisiyle ölçülüyor. Çok akarsuyumuz var ama maalesef hidroelektrik santral noktasında eksiklerimiz var. Güneş gibi yenilenebilir enerji noktasında kullanılabilecek bu proje çok önemli. Aynı zamanda çevre kirliliği yok, görüntü kirliliği yok” diye konuştu.

Şirketin proje kapsamında, hayata geçirilirse dünyada ilk olma özelliği taşıyacak gece de enerjiyi stoklayabilecek bir sistem üzerinde de çalıştığını aktaran Tuna, “Bu önemli proje hayata geçtiğinde herkes gurur duyacak, çünkü nükleerin tartışıldığı bölgemizde, bir deprem sonrasında elimizin yüreğimize geliyor. Japonya’daki tsunami sonrasında o bölgede çekilen sıkıntıların sonuçlarını görüyoruz. Böyle sıkıntılı projelerle uğraşacağımıza sıkıntısız ama bilimin ışığında yeni yapılmakta olan bu projeleri takip etmek, destek vermek, onlarla birlikte olmak bizim çok hoşumuza gidiyor” ifadelerini kullandı.

ARAZİYE 510 ADET CİHAZ KURULACAK

Mersin’deki çalışmanın başında bulunan projenin şef mühendisi İsmail Çetin de Ekim 2011’de başladıkları ar-ge çalışmalarının 1-1,5 yıl sonucunda biteceğini söyledi. Projeyle ilgili bilgi veren Çetin, İstanbul’da 2 yıldır ar-ge çalışmaları yürüttüklerini, Mersin’de de hala ar-ge çalışmalarının devam ettiğini belirtti. Mersin’de son ürünlerinin yazılımını entegre edip araziye 510 tane aynalardan oluşan cihaz kuracakları bilgisini veren Çetin, şunları söyledi: “Yerden 40 metre yükseklikte bir test kulesi inşa edeceğiz, asıl enerji üretimi o kulede olacak. Şu an aynalar vasıtasıyla stoklama çalışmaları yapılıyor. Bu aynalar mercek vazifesi görecek, 15 metrekare bir alana yaklaşık 1,5 metrekare düşümü var. Merceği bir kağıda tuttuğunuzda yanması gibi ısı enerjisini güneşten gelen ışığı yoğunlaştırarak sağlıyoruz. Şu anki bu aynaların tek vazifesi ısı enerjisini toplamak. Enerji üretimi ise o kulede sağlanacak.”

Projenin maliyetinin ar-ge çalışmalarıyla birlikte 20 milyon doları bulacağını, ancak asıl tesisler kurulduğu zaman maliyetlerin çok düşeceğini anlatan Çetin, şöyle devam etti. “Çünkü biz bu sistemlerin parçaların yüzde 90’ının Türkiye’de üretiyoruz. Tamamen yerli üretim, tamamen yenilenebilir bir enerji, etrafa hiçbir zararı yok. Kurulum maliyetini birebir karşılaştırdığınızda hidroelektrik santralinden daha ucuza kurabiliyorsunuz. İhtiyacınız olan, güneşlenen bir bölge. Bu tarz çalışmayı dünyada yapabilecek firma sayısı 10’u geçmiyor ve her birinin bilgisi de teknolojisi de kendi içerisinde gizli. Hepsi kendi ar-ge’lerini yapmışlar bitirmişler ve bu işten pay almaya çalışıyorlar. Biz de aynı şekilde bunun ar-ge’sini yapıyoruz. Türkiye’de 2 yıllık çalışmanın sonucunda bunun olabileceğini gördük. Başkanımız da bize yardımcı oldu. Burada kuracağız ve bakacağız, 1 yıl sonunda her şey ortaya çıkacak.”

DÜNYADA İLK KEZ MERSİN’DE YENİ BİR DEPOLAMA SİSTEMİ ADAPTE EDİLECEK

Üzerinde çalıştıkları sistemin İsrail ve Amerika’da bulunduğuna işaret eden Çetin, “Her birinin kule yapıları, herostat yapısı kendilerine özel, çünkü literatürde henüz böyle bir bitmiş proje yok. Firma tamamen kendi bünyesinde geliştirdiği için bu proje akabinde Türkiye’de bu enerjinin epeyce artacağına, tesislerin isteneceğine eminiz. Depolama sistemi için de İTÜ’den çalışmaları var, onlar da bizimle çalışmak istiyorlar. Dünya depolama sistemleri genelde ısıyla, tuz depolarıyla sağlanıyor, o da bu sistemin maliyeti kadar maliyetli. Fakat İTÜ’deki proje Mersin’de hayata geçerse, burada dünyada denenmemiş ilk projeyi de adapte edeceğiz. Geceleri bile gündüz depolanan enerji ile enerji sağlanabilecek ve bu dünyada ilk olacak. Onun denemesine bu sistemin testleri bitince başlanacak. Yaklaşık 1,5 yıl sonunda başlanır, 6 ay içerisinde o da sisteme adapte edilir” dedi.

iha